Giỗ cụ Hồ

Kỳ đài, Huế

 

Ngày 2/9 năm nào cũng mưa, không nhiều thì ít. Nhiều năm trước có lễ duyệt binh mừng Quốc khánh, trời mưa, mọi người bảo là mưa tẩy trần để đoàn quân vào trình diện.

Mọi người thường chỉ nhớ 2/9 là được nghỉ, nếu trùng vào cuối tuần thì được nghỉ bù, nhớ nhận thưởng 2/9 của cơ quan, có ai để ý hôm nay cũng là ngày giỗ cụ Hồ ?

Có giai thoại kể về chuyện Nguyễn Hải Thần tiên đoán cái chết của cụ Hồ như thế này. Trong bối cảnh năm 1945, sau khi Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập và vụ Ôn Như Hầu còn chưa xảy ra, xu thế chung giữa các đảng phái như Việt Minh (Việt Nam độc lập đồng minh hội) của cụ Hồ, Việt Quốc (Việt Nam Quốc dân Đảng) của Trương Tử Anh, Việt Cách (Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội) của Nguyễn Hải Thần… là hòa hoãn, bằng mặt nhưng không bằng lòng. Một lần, ông Nguyễn Hải Thần, khi ấy là Phó chủ tịch nước trong chính phủ liên hiệp – vốn nổi tiếng về huyền học (nghĩa là Khoa học Huyền bí – diễn giải theo kiểu Harry Potter) đến gặp cụ Hồ Chí Minh. Trong lúc chuyện phiếm về, ông Nguyễn Hải Thần quay sang cụ Hồ và bảo, tôi cũng hơi biết xem tướng và tính tử vi, tôi biết rằng cụ đến ngày nào thì sẽ đi ngày đó. Cụ Hồ chỉ cười và nói sang chuyện khác.

Tất nhiên, đấy chỉ là một giai thoại nhuốm màu sắc huyền bí mà nhiều khả năng cũng chỉ được hư cấu nên mà thôi. Cách đây mấy chục năm, ngày mất của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng được che giấu như một bí mật nhạy cảm, bởi Cụ mất vào 9 giờ 47 phút ngày 2/9, ngày mà cả nước vui mừng Độc lập và các hoạt động kỷ niệm được tổ chức ở khắp nơi. Vì thế, trong những thông báo đầu tiên và trong nhiều năm về sau, người tai coi ngày 3/9 là ngày mất chính thức của cụ Hồ. Trong khoảng hơn chục năm trở lại đây, ngày mất thực sự của Cụ mới được đính chính.

Bộ phim tư liệu màu về Lễ quốc tang Chủ tịch Hồ Chí Minh do hãng truyền hình Nihon Denpa News (NDN, Nhật Bản) thực hiện năm 1969.

 

 

 

Hồ Chí Minh – Ẩn số Việt Nam

Hôm qua ngồi xem Ho Chi Minh – Vietnam’ s Enigma, nằm trong loại phim tài liệu về tiểu sử các danh nhân thế giới do kênh History Channel chiếu. Nội dung phim đúng như tên gọi của loạt phim này, kể lại tiểu sử của Hồ Chí Minh từ gia thế, đến các bước đường lưu lạc và khi trở thành Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Đúng ra là phim chả có gì mới vì làm cách đây vài năm, đều sử dụng tư liệu của một số nhà nghiên cứu về chiến tranh Việt Nam và Hồ Chí Minh như Stanley Karnow tác giả cuốn Việt Nam – Một lịch sử (Vietnam – A History. The First Complete Account of Vietnam War) hay William J. Duiker với cuốn Hồ Chí Minh, một cuộc đời (Ho Chi Minh, a life). Bản tiếng Việt của cuốn này hình như không được lưu hành chính thức ở Việt Nam mà chỉ được truyền tay dưới dạng photocopy. Tớ cũng đã đọc một bản như vậy cách đây khoảng 5 năm. Continue reading

Ông Hồ

(Chú thích ảnh: Bác Hồ bên con Laptop đời mới)


Xét cho cùng, ông Hồ vẫn luôn là một nhân vật vĩ đại, dù bóng mờ xung quanh Người nhiều không đếm xuể. Nó chẳng khác nào xì căng đan của một Diva quá đỗi nổi tiếng, và dù thiện ý hay ác ý, người ta luôn vẫn xì xào không ít những tin đồn, nhảm hoặc không nhảm.

Chuyện ông Hồ thực ra có mấy vợ và có mấy con thì có quan trọng gì không ? Thậm chí ông là người đồng tính hoặc quan hệ tình dục với trẻ vị thành niên đi nữa cũng có vấn đề gì không ? Những người hiểu biết vẫn sẽ chấp nhận vị trí không thể xê dịch của ông trong lòng mình, cũng như dù Oscar Wilder là người đồng tính, và Antoine de Saint Exupéry là kẻ ngoại tình (với một nữ điệp viên nước ngoài hẳn hoi), hoặc O’ Henry đã phải đi tù vì tội biển thủ công quỹ, chẳng kẻ nào có thể phủ nhận được di sản văn học của các vị. Liệu những vết ố (tự nhiên có và do kẻ khác bôi vào) trên cuộc đời của ông Hồ có quan trọng bằng những gì ông để lại cho đất nước này không ? Những gì tôi nói hoàn toàn khách quan, không hề đứng trên phần sân “phản động” hay “yêu nước” nào hết. Đừng cố phủ nhận tài năng của một con người tên là Hồ Chí Minh.

Điều đau đớn nhất là dù hàng ngày người ta vẫn nhắc đến tên Hồ Chí Minh, nhưng những gì Người để lại, người ta đã xóa bỏ gần hết rồi. Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chủ tịch chỉ là một tiếng suông.

Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một; sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi.

Tôi xin mời Johnson tới Hà Nội như là khách của chúng tôi. Ông hãy đến với vợ và con gái, người thư kí, người bác sĩ và người đầu bếp của mình. Nhưng đừng mang theo tướng lĩnh và đô đốc!