Giỗ cụ Hồ

Kỳ đài, Huế

 

Ngày 2/9 năm nào cũng mưa, không nhiều thì ít. Nhiều năm trước có lễ duyệt binh mừng Quốc khánh, trời mưa, mọi người bảo là mưa tẩy trần để đoàn quân vào trình diện.

Mọi người thường chỉ nhớ 2/9 là được nghỉ, nếu trùng vào cuối tuần thì được nghỉ bù, nhớ nhận thưởng 2/9 của cơ quan, có ai để ý hôm nay cũng là ngày giỗ cụ Hồ ?

Có giai thoại kể về chuyện Nguyễn Hải Thần tiên đoán cái chết của cụ Hồ như thế này. Trong bối cảnh năm 1945, sau khi Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập và vụ Ôn Như Hầu còn chưa xảy ra, xu thế chung giữa các đảng phái như Việt Minh (Việt Nam độc lập đồng minh hội) của cụ Hồ, Việt Quốc (Việt Nam Quốc dân Đảng) của Trương Tử Anh, Việt Cách (Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội) của Nguyễn Hải Thần… là hòa hoãn, bằng mặt nhưng không bằng lòng. Một lần, ông Nguyễn Hải Thần, khi ấy là Phó chủ tịch nước trong chính phủ liên hiệp – vốn nổi tiếng về huyền học (nghĩa là Khoa học Huyền bí – diễn giải theo kiểu Harry Potter) đến gặp cụ Hồ Chí Minh. Trong lúc chuyện phiếm về, ông Nguyễn Hải Thần quay sang cụ Hồ và bảo, tôi cũng hơi biết xem tướng và tính tử vi, tôi biết rằng cụ đến ngày nào thì sẽ đi ngày đó. Cụ Hồ chỉ cười và nói sang chuyện khác.

Tất nhiên, đấy chỉ là một giai thoại nhuốm màu sắc huyền bí mà nhiều khả năng cũng chỉ được hư cấu nên mà thôi. Cách đây mấy chục năm, ngày mất của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng được che giấu như một bí mật nhạy cảm, bởi Cụ mất vào 9 giờ 47 phút ngày 2/9, ngày mà cả nước vui mừng Độc lập và các hoạt động kỷ niệm được tổ chức ở khắp nơi. Vì thế, trong những thông báo đầu tiên và trong nhiều năm về sau, người tai coi ngày 3/9 là ngày mất chính thức của cụ Hồ. Trong khoảng hơn chục năm trở lại đây, ngày mất thực sự của Cụ mới được đính chính.

Bộ phim tư liệu màu về Lễ quốc tang Chủ tịch Hồ Chí Minh do hãng truyền hình Nihon Denpa News (NDN, Nhật Bản) thực hiện năm 1969.