Đóng cửa chùa

Sáng phi lên Chũ, Lục Ngạn,  Bắc Giang có tí việc, trưa trên đường về tiện thể ghé vào chùa Vĩnh Nghiêm ngay Yên Dũng. Chùa Vĩnh Nghiêm ở Bắc Giang thường bị nhầm với chùa Vĩnh Nghiêm tận trong… Sài Gòn, nhưng được cái 2 chùa cũng có liên quan đến nhau thật. Chùa Vĩnh Nghiêm trong Sài Gòn được xây năm 1964 do hai Hòa thượng từ Bắc vào Nam hoằng dương đạo pháp, xây phỏng theo kiến trúc chùa Vĩnh Nghiêm ở Bắc Giang. Xét về tuổi đời, chùa Vĩnh Nghiêm ở Bắc Giang tính sơ sơ cũng 700 năm tuổi, gấp gần… 2 chục lần bản sao của mình tại Sài Gòn.

Chùa Vĩnh Nghiêm, tục gọi là chùa La hoặc chùa Đức La, là một trong những trung tâm truyền bá thiền phái Trúc Lâm. Phật hoàng Trần Nhân Tông, sư Pháp Loa, sư Huyền Quang – Trúc Lâm Tam tổ đều đã từng chỉ đạo việc in ấn kinh sách tại đây. Hiện nay chùa còn giữ lại rất nhiều mộc bản kinh Phật cổ, vô cùng quý hiếm, xếp trong giá gỗ có khóa Việt Tiệp ngay trong gian Tam bảo. Muốn biết nhiều hơn về chùa, xin mời wiki, ngại gõ lắm.

Quay lại chuyện chính. Sau một hồi phóng xe bạt mạng trên đường làng, 2h thì đến nơi. Gửi xe ngay ngoài, thấy cửa chùa mở, vào luôn. Chùa đẹp, kiến trúc gỗ vẫn còn tương đối nguyên vẹn, ít bê tông hóa, và tất nhiên mỗi ngôi chùa có một vẻ đẹp riêng, nhưng không gian của chùa Vĩnh Nghiêm có vẻ thoải mái, nhiều cây và thú vị hơn chùa Dâu bên Bắc Ninh. Chùa vắng tanh chả thấy ai (sau mới biết, các sư đang bận ngủ).

Lang thang, chui vào chỗ nọ chỗ kia một tí, thong thả, có vội vàng gì đâu. Bước chân giang hồ đến Trai phòng thì bị dừng cái phừng. “Này, đi đâu đấy ? Định lấy cái gì à ?”. Hóa ra có một sư bác đang nằm xem TV. Và từ đó bị đuổi ra, vì rằng, giờ này không được vào chùa, vì rằng các sư đang ngủ, đi ra đi rồi 3 giờ 3 rưỡi mở cửa cho vào.  Tớ lễ phép thanh minh thanh nga trình bày chán chê, cuối cùng sư bác chốt hạ: “Đi ra không xua chó ra cắn cho bây giờ.” Cũng chả muốn vật nài xin xỏ hay tranh luận ngay gian gì nữa, đi ra. Đồng chí sư bác áp sát hộ tống ra đến cổng, còn cằn nhằn liên tục rồi bồi thêm “đi nhanh lên để còn đóng cửa chùa nào”. Và cửa chùa đóng cái “uỵch”, và lọc xọc cài then.

Ừ thì cũng phải, giờ trộm thích vào chùa chén cổ vật lắm. Ít nguy hiểm mà lời lãi lại lớn. Nhưng cái mặt tớ thế này, gian thì có tí gian, nhưng chỉ là gian vặt chứ lấy đâu ra tướng chôm chỉa kinh sách, ôm tượng Phật chạy ?

Nói đến chuyện cái mặt tự dưng nhớ buổi tối bị một thằng say trong ngõ vác dao đuổi chém. Tớ nhìn con dao chặt mía to to cũng hãi, ba chân bốn cẳng phóng hết tốc lực, thằng nửa người nửa ngợm kia huỳnh huỵch đằng sau, hô hoán loạn lên  “Cướp ! Cướp !”. Mấy bác ngồi quán nước đầu ngõ đồng loạt đứng cả dậy lao ra chắn đường “Đâu, cướp đâu, mày cướp à ?”. Tớ dừng phựt ngay lại, giơ mặt ra, trỏ vào, hỏi, mặt cháu thế này trông có giống cướp không ? Vòng người bao vây gật gù giãn giãn ra. Tớ quay lại, thấy thằng kia đã xách dao đến gần đành cố nói với lại một câu các bác xem mặt thằng say đang đuổi cháu mới giống cướp nhé rồi lách qua vòng vây co cẳng chạy tiếp. Thằng kia suýt bị lôi lại xem mặt thật.

Thấy hơi buồn, ra, lấy xe, đi về. Bà già trông xe kiêm bán hoa quả hương vòng cạnh cổng chùa bảo, sao mới vào mà ra nhanh thế. Thì vâng, cháu bị sư bác đuổi ra bà ạ. Bà cụ chép miệng, ừ, thôi cháu à, cái thời buổi này nó thế…

*

*           *

*

—————————————–

Đường đến chùa Vĩnh Nghiêm tương đối dễ tìm: Đi thẳng đường cầu Thanh Trì qua cầu Phù Đổng, hoặc đi cầu Chương Dương, từ đường Nguyễn Văn Linh chạy qua Sài Đồng rồi rẽ trái lên cầu Phù Đổng đều được. Cứ thế đi thẳng luốt tuốt theo đường lên Lạng Sơn, chạy sượt qua Bắc Ninh, thẳng tiếp sượt qua thành phố Bắc Giang khoảng 2km thì rẽ phải theo đường 38 lên Chũ. Đi 3km sẽ thấy biển chỉ dẫn rồi cứ thế rẽ phải sang đường 299 và đi theo biển thôi. Từ  Hà Nội lên chùa Vĩnh Nghiêm khoảng 75km.

Suýt nữa nằm lại đất Bắc Giang

(Ảnh: Đàng đá cho ta một mùa xuân…)

Base on a true story & dá»±a theo bộ phim khác tên “Die in New York”


Quả này là quả thứ 2 đi Bắc Giang theo dá»± án Caravans* của bên GVC (Tổ chức tình nguyện dân sá»± – Italia). Tớ đi cùng với chị Thủy GVC, chị Trang suốt ngày ngủ, anh Aure (trên giang hồ bị gọi là urê, hóa ra lại có họ với phân lân phân đạm), và hai chị từ IOM **.

Photobucket
Aure – Ngáy to nhÆ° trống đình, thậm chí còn hÆ¡n cả trống đình về mặt cường độ

Caravan lần này là lần cuối ở cấp xã, làm tại một xã tên là Giáo Liêm, huyện SÆ¡n Động. Xã này cách Hà Nội khoảng hÆ¡n trăm km. Tất nhiên, cái đoạn từ nãy đến giờ chÆ°a thấy nguy hiểm gì cả, vì thế cho nên tớ đi hẳn vào vấn đề “die in Bắc Giang” đây.

Một cái sá»± kiện khiến cho thiếu tí nữa tớ đã có tên trong bản tin thời sá»± VTV1 tối qua với nội dung: “Một sinh viên Đại học Thăng Long đã anh dÅ©ng hi sinh trong khi đi vệ sinh”. Hic. Nghe thảm quá.

Số là đang đi trên đường, tớ chợt nhận ra mình rất muốn vào nhà chú Cường, vào Wonderful Club, vào Spa, nói chung nhiều cách gọi nhưng chỗ đấy ai cũng hiểu là cái World Cup. Thế là xe tạm đỗ ở một trạm xăng để tớ liên hệ công tác. Bác chủ trạm xăng chỉ cho tớ con đường đi giữa 2 con chó đang sủa rất nhiệt tình. Tớ nhẹ nhàng dịu dàng rón rén run rẩy qua. Tớ vừa đi qua xong thì con chó phía bên trái giật xích lao ra chỗ tớ. Bố khỉ, lúc trước ông bán xăng đã kịp quảng cáo con này là chó đẻ, mà nhìn cái mắt nó thì thấy nó nhiệt tình thật. Tớ vừa quay lại đã thấy nó lao đến đứng cách có 1m, mắt đỏ ngầu, mõm đầy răng há ra chuẩn bị thơm tớ vài phát. Quả đấy mà tớ sợ quá chạy luôn thì đã có cảnh đầu rơi máu chảy rồi. Nhưng không hiểu sao lúc đấy không chạy được, chỉ biết đứng lại thủ thế, nhìn thằng vào mắt nó, chuẩn bị bụp nhau với nó một trận ra hồn. Tớ thề là đến giờ tớ vẫn nhớ cái ánh mắt chó chết của con chó đấy, chứ hỏi con chó màu gì thì tớ cũng chịu, chả biết đen trắng đỏ vàng da cam xanh lá gì cả. Sau một hồi thẫn thờ bất ngờ, ông bán xăng đã giựt mình chạy ra túm xích con chó lại, trong tiếng mắng xa xả của bà vợ ông í. Còn tớ tiếp tục lên đường đi tìm nhà chú Cường tiếp.

Chuyến caravans này, ngoài vụ an nghỉ ngàn thu trong bụng chó, thực ra cũng chẳng còn gì nguy hiểm nữa. Tớ đặt cái title để câu khách thế thôi.

Con đường vào xã Giáo Liêm có 4-5 km đường đất, lại đi đúng vào giờ mất điện, hai bên đường toàn núi niếc cây cối tối mò mò, tất cả những gì nhìn thấy được là đoạn ngắn ngắn phía trước được chiếu sáng bởi đèn pha ô tô. Đường thì bò lúc lắc không chịu được, ngồi trong ô tô cũng phải đội mũ bảo hiểm, cứ một lúc lại thấy ối với á với bốp chát bịch hự vang lên, do mọi người va đầu vào cửa kính, va đầu vào nhau nhiệt tình quá. Đường lắc lư lồi lõm đến nỗi lúc tới nơi, tớ đứng không mà cũng liêu xiêu, ngồi xuống ghế lại thấy ghế liêng biêng mới sợ.

Lần caravan có chủ đề về Sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình, khác với vụ trước ở Cẩm Đàn, Bắc Giang mà tớ đi, làm về Bạo lá»±c gia đình. Có rất nhiều tiết mục của các đồng chí lãnh đạo địa phÆ°Æ¡ng, chủ tịch Cẩm Đàn, chủ tịch mấy xã quanh quanh, với mấy bà hội phụ nữ, hội phụ lão, thiếu niên nhi đồng đã ngà ngà hÆ¡i men biểu diễn văn nghệ… Một ông lên hát một bài theo phong cách karaoke, giới thiệu tên bài nghe lạ hoắc, hát được ná»­a bài mọi người mới à ra là bài này quen quen. Đồng chí khác xung phong hát về Tây Nguyên nhÆ°ng tay múa minh họa theo kiểu dân tộc Chăm, chịu hết xiết.

Tiết mục đinh của Caravans là vở kịch nổi tiếng “Đi đặt vòng”. Nội dung đại khái là cô vợ muốn đi đặt vòng (tránh thai), anh chồng không cho vì chÆ°a có con trai. Chị cán bộ vào giải thích mấy câu, anh chồng xuôi liền, cho vợ đi đặt vòng. Cảnh tiếp theo đã thấy chị vợ béo lên gấp 5 lần, nhÆ° uống nhầm thuốc tăng trọng. Anh chồng sướng vì vợ béo, hoàn toàn nhất trí với việc đặt vòng. Hóa ra đặt vòng xong là tăng cân ồ ạt. Bí quyết tăng cân đây rồi ! Tớ mới tức cảnh sinh tình:

Chị em phụ nữ đồng lòng
Rủ nhau nô nức đặt vòng tránh thai

Photobucket
Vở kịch: Đi đặt vòng

Nói chung các phương pháp tuyên truyền ở đấy tương đối buồn ngủ, do dân trí thấp, lãnh đạo quan liêu, có mấy tiết mục văn nghệ văn gừng là thu hút. Chả hiểu sao đang tốp ca bài Đảng đã cho ta một mùa xuân, tự nhiên có con chó thấy náo nhiệt, lững thững đi vào sân khấu, ngửi ngửi hít hít. Báo hại đồng chí chủ tịch xã phải ra suỵt chó.

PhÆ°Æ¡ng pháp Caravans, để áp dụng ở VN, e rằng còn cần cải biến cải tiến nhiều mới đem lại hiệu quả. Kết quả có thể thay đổi về hành vi của người ta trong một thời gian ngắn, nhÆ°ng để thay đổi thái độ và nhận thức thì chÆ°a đủ. Cái khó là không thể can thiệp được vào bộ máy chính quyền địa phÆ°Æ¡ng, để thá»±c hiện một cách có hệ thống. Cứ nhìn mấy ông cán bộ, nhÆ° ông chủ tịch xã đọc cái diễn văn lè nhà lè nhè nhÆ° đánh vần, ông Trưởng công an xã thì “Chúng tôi xác định được việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải xác định được những vấn đề cần xác định…” thì cÅ©ng đến chán.

Photobucket
Đồng chí cán bộ “Xác định”

Về Hà Nội, không mệt lắm. Cũng vui, coi như một cớ bùng học ở trường để đi chơi hợp pháp.

———————————-
* : Caravans: Một phÆ°Æ¡ng pháp do một ông xã hội học Marốc tá»± nhiên hứng lên nghÄ© ra vào năm 2000. Caravan nghÄ©a là cái xe bò, kéo qua nhiều vùng khác nhau, càng qua nhiều vùng càng có nhiều người trèo lên xe. CÆ¡ sở của phÆ°Æ¡ng pháp này là làm giảm khoảng cách giữa các nền văn hóa, các dân tộc, từ những nhóm nhỏ nÃ
²ng cốt và ngày càng lan rộng ra.

**: IOM: International Organization for Migration – Tổ chức di dân quốc tế